Apa Itu PAJSK? Kepentingan dan Komponen Utama (Panduan Lengkap 2026)

PAJSK merupakan singkatan untuk Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan Dan Kokurikulum, iaitu sistem pentaksiran piawai yang digunakan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) untuk menilai prestasi murid dalam aktiviti kokurikulum di sekolah rendah dan menengah. Sistem ini diperkenalkan sebagai sebahagian daripada Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) untuk memastikan penilaian yang adil dan seragam di seluruh negara.

Sebelum PAJSK dilaksanakan, sekolah-sekolah mempunyai kaedah penilaian yang berbeza-beza untuk aktiviti kokurikulum, yang menyebabkan ketidaksamaan dalam pemberian markah kepada murid. Dengan adanya PAJSK, semua sekolah kini menggunakan standard yang sama untuk menilai pencapaian murid dalam aktiviti jasmani, sukan, dan kokurikulum.

Kepentingan PAJSK dalam Sistem Pendidikan Malaysia

PAJSK memainkan peranan yang sangat penting dalam sistem pendidikan Malaysia kerana ia menyumbang 10% daripada markah merit untuk kemasukan ke universiti awam (IPTA) dan institusi pendidikan tinggi kerajaan. Ini bermakna prestasi akademik sahaja tidak mencukupi untuk mendapat tempat di universiti pilihan, terutamanya untuk kursus yang sangat kompetitif seperti perubatan, kejuruteraan, dan farmasi.

Bagi murid sekolah rendah, markah PAJSK juga penting untuk permohonan ke sekolah berasrama penuh (SBP) dan Maktab Rendah Sains MARA (MRSM), yang kedua-duanya sangat kompetitif. Oleh itu, ibu bapa dan guru perlu memberi perhatian serius terhadap pencapaian murid dalam komponen PAJSK sejak dari peringkat awal persekolahan.

Selain aspek akademik, PAJSK juga membantu membentuk sahsiah murid yang seimbang dari segi jasmani, emosi, rohani, dan intelek (JERI). Melalui penyertaan aktif dalam aktiviti kokurikulum, murid dapat mengembangkan kemahiran kepimpinan, kerja berpasukan, disiplin, dan nilai-nilai murni yang penting untuk kehidupan masa depan mereka.

Tiga Komponen Utama PAJSK

PAJSK terdiri daripada tiga komponen utama yang dinilai secara menyeluruh untuk mendapatkan markah akhir murid. Setiap komponen mempunyai kriteria penilaian yang spesifik dan menyumbang kepada jumlah markah keseluruhan.

1. Ujian SEGAK (Standard Kecergasan Fizikal Kebangsaan)

Ujian SEGAK adalah ujian kecergasan fizikal wajib yang dijalankan dua kali setahun untuk semua murid sekolah rendah dan menengah di bawah KPM. Ujian ini mengukur tahap kecergasan fizikal murid berdasarkan beberapa komponen seperti kekuatan otot, daya tahan kardiovaskular, fleksibiliti, dan komposisi badan.

Komponen ujian SEGAK termasuk naik turun bangku, tekan tubi, jangkauan melunjur, dan lain-lain aktiviti fizikal yang telah ditetapkan dalam Sukatan Pelajaran Pendidikan Jasmani. Keputusan ujian ini direkodkan dan dimasukkan ke dalam sistem PAJSK untuk pengiraan markah akhir.

2. Kokurikulum Wajib

Setiap murid diwajibkan untuk mengambil bahagian dalam KETIGA-TIGA jenis aktiviti kokurikulum berikut:

• Kelab/Persatuan - seperti Kelab Bahasa Inggeris, Kelab Sains, Persatuan Sejarah, dan sebagainya
• Badan Beruniform - seperti Pengakap, Pandu Puteri, Kadet Polis, Kadet Bomba, Palapes, dan lain-lain
• Sukan/Permainan - seperti bola sepak, bola jaring, badminton, olahraga, dan pelbagai jenis sukan lain

Penilaian untuk kokurikulum wajib melibatkan tiga aspek utama:

Aspek Penglibatan dinilai berdasarkan empat elemen:

• Jawatan yang disandang dalam aktiviti tersebut
• Tahap penyertaan (sekolah, daerah, negeri, kebangsaan)
• Komitmen dalam menghadiri aktiviti dan latihan
• Sumbangan kepada kejayaan aktiviti atau pasukan

Aspek Penyertaan dinilai berdasarkan:

• Kehadiran murid dalam aktiviti kokurikulum sepanjang tahun

Aspek Prestasi dinilai berdasarkan:

• Pencapaian atau kejayaan yang diraih dalam pertandingan atau aktiviti

Untuk maklumat lanjut mengenai cara pengiraan markah, sila rujuk artikel kami mengenai cara kira markah PAJSK.

3. Aktiviti Tambahan (Ekstrakurikulum)

Aktiviti tambahan atau ekstrakurikulum adalah aktiviti pilihan yang boleh disertai oleh murid sama ada semasa waktu persekolahan atau di luar waktu sekolah. Aktiviti ini termasuk pertandingan, program khidmat masyarakat, program kepimpinan, dan pelbagai aktiviti lain yang diiktiraf oleh KPM.

Markah yang diperolehi daripada aktiviti tambahan ini akan ditambah kepada purata markah tertinggi daripada dua aktiviti kokurikulum wajib (sama ada Kelab/Persatuan, Badan Beruniform, atau Sukan/Permainan). Ini memberi peluang kepada murid yang aktif untuk meningkatkan markah PAJSK mereka.

Perhatian: Sejak tahun 2022, KPM telah menetapkan bahawa sebarang pertandingan atau acara yang mengenakan bayaran kepada peserta TIDAK layak untuk mendapat markah PAJSK. Ibu bapa dan guru perlu mengesahkan dengan pihak KPM terlebih dahulu sebelum menghantar murid ke acara berbayar yang mendakwa boleh memberi markah PAJSK.

Sistem Pentaksiran dan Pemarkahan

Sistem pemarkahan PAJSK adalah kompleks dan melibatkan pengiraan daripada pelbagai aspek dan elemen. Markah akhir dikira berdasarkan pencapaian murid dalam ketiga-tiga komponen utama, dengan mengambil kira tahap penyertaan, pencapaian, dan komitmen murid sepanjang tahun persekolahan.

Untuk murid sekolah menengah, markah PAJSK yang diambil kira untuk kemasukan universiti adalah berdasarkan pencapaian terbaik dari Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3. Sistem akan mengambil markah tertinggi untuk setiap komponen dan mengira Purata Nilai Gred Kumulatif (CGPA) yang kemudiannya ditukarkan kepada 10% daripada markah merit.

Guru kelas atau guru kokurikulum bertanggungjawab untuk memasukkan data pencapaian murid ke dalam sistem PAJSK melalui portal pajsk.moe.gov.my. Murid dan ibu bapa boleh menyemak markah PAJSK secara dalam talian melalui portal yang sama setelah guru memasukkan data tersebut.

Peranan Pelbagai Pihak dalam Pelaksanaan PAJSK

Kejayaan pelaksanaan PAJSK memerlukan kerjasama daripada pelbagai pihak termasuk guru, murid, ibu bapa, dan pentadbir sekolah.

Guru memainkan peranan utama dalam pelaksanaan PAJSK dengan bertanggungjawab merancang aktiviti, menjalankan penilaian, merekod pencapaian murid, dan memasukkan data ke dalam sistem. Guru juga perlu memastikan setiap murid mendapat peluang yang sama untuk menyertai aktiviti kokurikulum dan mencapai markah yang baik.

Murid pula perlu mengambil bahagian secara aktif dalam semua aktiviti kokurikulum yang diwajibkan, hadir pada setiap sesi latihan dan aktiviti, serta berusaha untuk mencapai prestasi terbaik dalam setiap bidang. Sikap komitmen dan kesungguhan murid sangat penting untuk mendapat markah PAJSK yang cemerlang.

Ibu bapa perlu memberi sokongan dan galakan kepada anak-anak mereka untuk aktif dalam kokurikulum, memastikan anak hadir ke sekolah pada hari aktiviti kokurikulum, dan memantau pencapaian anak melalui sistem PAJSK online. Komunikasi yang baik antara ibu bapa dan guru juga penting untuk memastikan perkembangan anak dalam aspek kokurikulum.

Perbezaan PAJSK dengan Pentaksiran Lain

Ramai yang keliru antara PAJSK dengan sistem pentaksiran lain seperti Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). Untuk memahami dengan lebih jelas, sila rujuk artikel kami mengenai perbezaan PAJSK dan PBD.

PAJSK khusus untuk pentaksiran aktiviti jasmani, sukan, dan kokurikulum sahaja, manakala PBD merangkumi pentaksiran untuk semua mata pelajaran akademik yang dijalankan di dalam bilik darjah. Kedua-dua sistem ini adalah sebahagian daripada Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) yang lebih luas.

Bagi sekolah swasta dan antarabangsa, pelaksanaan PAJSK mungkin berbeza atau tidak diwajibkan. Untuk maklumat lanjut, sila rujuk artikel mengenai PAJSK untuk sekolah swasta dan antarabangsa.

Akses dan Pengurusan Sistem PAJSK

Sistem PAJSK boleh diakses melalui portal rasmi di pajsk.moe.gov.my dan juga melalui sistem Identity Management (IdMe) di idme.moe.gov.my. Kedua-dua portal ini menggunakan sistem Single Sign-On (SSO) yang membolehkan pengguna log masuk sekali sahaja untuk mengakses pelbagai sistem di bawah KPM.

Untuk panduan lengkap mengenai cara log masuk ke sistem PAJSK, sila rujuk artikel kami mengenai panduan login PAJSK. Artikel tersebut merangkumi langkah-langkah terperinci untuk guru, murid, dan ibu bapa yang ingin mengakses sistem.

Sekiranya menghadapi masalah semasa log masuk atau menggunakan sistem, anda boleh merujuk kepada artikel penyelesaian masalah log masuk PAJSK untuk mendapatkan bantuan.

Kesimpulan

PAJSK adalah komponen penting dalam sistem pendidikan Malaysia yang tidak boleh dipandang ringan. Dengan sumbangan 10% kepada markah merit untuk kemasukan universiti, prestasi yang baik dalam PAJSK boleh membuat perbezaan besar dalam peluang pendidikan tinggi murid, terutamanya untuk kursus yang sangat kompetitif.

Pemahaman yang mendalam mengenai sistem PAJSK, komitmen untuk menyertai aktiviti kokurikulum dengan aktif, dan kerjasama antara guru, murid, dan ibu bapa adalah kunci kejayaan dalam mencapai markah PAJSK yang cemerlang. Jelajahi artikel-artikel lain di portal ini untuk mendapatkan maklumat yang lebih terperinci mengenai setiap aspek PAJSK.